СУД ФАОЛИЯТИДАГИ ОЧИҚЛИК ВА ШАФФОФЛИК
ИШОНЧНИ МУСТАҲКАМЛАМОҚДА
Фуқаролик ишлари бўйича Избоскан туманлараро суди томонидан 2026 йилнинг биринчи чорагида одил судловни таъминлаш, қонун устуворлигини мустаҳкамлаш ва фуқаролар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш борасида қатор ишлар амалга оширилди.
Жумладан, 2026 йилнинг биринчи чорагида судлар томонидан жами 5.272 та даъво ариза ва аризалар кўриб чиқилган бўлиб, 2025 йилнинг биринчи чорагига нисбатан аризалар сони 1.044 тага кўпайган.
Бу ўсиш судларга келиб тушаётган мурожаатлар сони ортиб бораётганини, фуқаролар ва юридик шахсларнинг фуқаролик, оилавий, меҳнат ва бошқа муносабатлардан келиб чиқадиган ўз ҳуқуқ ва манфаатларини суд орқали ҳимоя қилишни лозим топаётганлигидан далолат беради.
Ҳисобот даврида кўриб тамомланган ишларнинг 1.101таси даъво ариза (ариза) тартибида, 280 таси ариза (материал) тартибида, 3.891 таси суд буйруғи тартибида кўриб чиқилган.
Кўриб тамомланган 1.101 та фуқаролик ишларидан 935 таси юзасидан ҳал қилув қарори қабул қилинган. Шундан 773 та даъво аризаси қаноатлантирилган, 162 таси рад этилган.
Шунингдек, 136 та фуқаролик иши кўрмасдан қолдирилган, 30 та фуқаролик иши эса иш юритишдан тугатилган.
Ҳисобот даврида меҳнат муносабатларига доир низолар 10 та фуқаролик иши кўриб чиқилган бўлиб, туманлараро суди томонидан фуқароларнинг меҳнат ҳуқуқлари доимо қонун ҳимоясида эканлигини кўрсатади.
Оилавий ҳуқуқий муносабатларга доир низолар 509 тани ташкил этиб, аҳоли ўртасида оилавий муносабатлар билан боғлиқ масалалар (никоҳдан ажратиш, алимент ундириш ва бошқалар) солмоқли эканлигидан дарак беради.
Ҳисобот даврида уй-жой муносабатларига доир низолар 75 тани, фуқаролик ҳуқуқий муносабатларига доир низолар 415 тани ташкил этган бўлиб, бу тоифадаги ишлар турли шартномавий ва мулкий муносабатлар билан боғлиқ низоларни қамраб олади.
Бундан ташқари, алоҳида тартибда (фарзандликка олиш, фуқарони муомала лаёқатини чеклаш ва муомалага лаёқатсиз деб топиш, юридик фактларни тасдиқлаш ва бошқа) 88 та фуқаролик иши кўриб чиқилган.
Келтирилган рақамлардан кўриниб турибдики, суд амалиётида асосий иш юкламаси оилавий ва фуқаролик-ҳуқуқий муносабатларга тўғри келмоқда.
2026 йилнинг биринчи чорагида никоҳдан ажратиш билан боғлиқ жами 310 та фуқаролик ишлари кўриб чиқилган бўлиб, бу кўрсаткич 2025 йилнинг шу даврига нисбатан 36 тага ошганини кўрсатади.
Никоҳдан ажратиш билан боғлиқ ишларнинг 156 таси қаноатлантирилган бўлиб, никоҳдан ажралиш 2025 йилнинг биринчи чорагига нисбатан (154) деярли ўзгаришсиз қолган
Умуман олганда, никоҳдан ажратиш билан боғлиқ ишлар сонининг ортиши фуқаролар ўртасида оилавий муносабатлар билан боғлиқ низоларнинг маълум даражада кўпайганини билан боғлиқ.
Суд фаолиятининг очиқлиги ва шаффофлигини таъминлаш, шунингдек, аҳоли ўртасида ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни юксалтириш мақсадида ҳисобот даврида қатор амалий ишлар амалга оширилган.
Жумладан, судьялар ва суд ходимлари томонидан 18 марта оммавий ахборот воситаларида чиқишлар қилинган бўлиб, улар орқали фуқароларга амалдаги қонунчилик, суд амалиёти ва долзарб ҳуқуқий масалалар юзасидан тушунтиришлар берилган.
Шунингдек, аҳоли билан бевосита мулоқотни кучайтириш мақсадида 18 марта маъруза ва давра суҳбатлари ташкил этилган. Ушбу тадбирларда фуқароларнинг ҳуқуқий саводхонлигини ошириш, уларни қизиқтирган саволларга жавоб бериш ҳамда ҳуқуқий муаммолар юзасидан тушунтириш ишлари олиб борилган.
Бундан ташқари, суд муҳокамаларининг очиқлигини таъминлаш ва фуқароларга қулайлик яратиш мақсадида 84 та иш сайёр суд мажлисларида кўриб чиқилган. Бу эса суд фаолиятининг жойларда ҳам очиқ ва шаффоф тарзда амалга оширилаётганини, шунингдек, аҳолининг судга бўлган ишончини мустаҳкамлашга хизмат қилаётганини кўрсатади.
А.Б. Масардинов.
Фуқаролик ишлари бўйича Избоскан туманлараро суди раиси.
SUD FAOLIYATIDAGI OCHIQLIK VA SHAFFOFLIK
ISHONCHNI MUSTAHKAMLAMOQDA
Fuqarolik ishlari bo‘yicha Izboskan tumanlararo sudi tomonidan 2026 yilning birinchi choragida odil sudlovni taʼminlash, qonun ustuvorligini mustahkamlash va fuqarolar huquqlarini himoya qilish borasida qator ishlar amalga oshirildi.
Jumladan, 2026 yilning birinchi choragida sudlar tomonidan jami 5.272 ta daʼvo ariza va arizalar ko‘rib chiqilgan bo‘lib, 2025 yilning birinchi choragiga nisbatan arizalar soni 1.044 taga ko‘paygan.
Bu o‘sish sudlarga kelib tushayotgan murojaatlar soni ortib borayotganini, fuqarolar va yuridik shaxslarning fuqarolik, oilaviy, mehnat va boshqa munosabatlardan kelib chiqadigan o‘z huquq va manfaatlarini sud orqali himoya qilishni lozim topayotganligidan dalolat beradi.
Hisobot davrida ko‘rib tamomlangan ishlarning 1.101tasi daʼvo ariza (ariza) tartibida, 280 tasi ariza (material) tartibida, 3.891 tasi sud buyrug‘i tartibida ko‘rib chiqilgan.
Ko‘rib tamomlangan 1.101 ta fuqarolik ishlaridan 935 tasi yuzasidan hal qiluv qarori qabul qilingan. Shundan 773 ta daʼvo arizasi qanoatlantirilgan, 162 tasi rad etilgan.
Shuningdek, 136 ta fuqarolik ishi ko‘rmasdan qoldirilgan, 30 ta fuqarolik ishi esa ish yuritishdan tugatilgan.
Hisobot davrida mehnat munosabatlariga doir nizolar 10 ta fuqarolik ishi ko‘rib chiqilgan bo‘lib, tumanlararo sudi tomonidan fuqarolarning mehnat huquqlari doimo qonun himoyasida ekanligini ko‘rsatadi.
Oilaviy huquqiy munosabatlarga doir nizolar 509 tani tashkil etib, aholi o‘rtasida oilaviy munosabatlar bilan bog‘liq masalalar (nikohdan ajratish, aliment undirish va boshqalar) solmoqli ekanligidan darak beradi.
Hisobot davrida uy-joy munosabatlariga doir nizolar 75 tani, fuqarolik huquqiy munosabatlariga doir nizolar 415 tani tashkil etgan bo‘lib, bu toifadagi ishlar turli shartnomaviy va mulkiy munosabatlar bilan bog‘liq nizolarni qamrab oladi.
Bundan tashqari, alohida tartibda (farzandlikka olish, fuqaroni muomala layoqatini cheklash va muomalaga layoqatsiz deb topish, yuridik faktlarni tasdiqlash va boshqa) 88 ta fuqarolik ishi ko‘rib chiqilgan.
Keltirilgan raqamlardan ko‘rinib turibdiki, sud amaliyotida asosiy ish yuklamasi oilaviy va fuqarolik-huquqiy munosabatlarga to‘g‘ri kelmoqda.
2026 yilning birinchi choragida nikohdan ajratish bilan bog‘liq jami 310 ta fuqarolik ishlari ko‘rib chiqilgan bo‘lib, bu ko‘rsatkich 2025 yilning shu davriga nisbatan 36 taga oshganini ko‘rsatadi.
Nikohdan ajratish bilan bog‘liq ishlarning 156 tasi qanoatlantirilgan bo‘lib, nikohdan ajralish 2025 yilning birinchi choragiga nisbatan (154) deyarli o‘zgarishsiz qolgan
Umuman olganda, nikohdan ajratish bilan bog‘liq ishlar sonining ortishi fuqarolar o‘rtasida oilaviy munosabatlar bilan bog‘liq nizolarning maʼlum darajada ko‘payganini bilan bog‘liq.
Sud faoliyatining ochiqligi va shaffofligini taʼminlash, shuningdek, aholi o‘rtasida huquqiy ong va huquqiy madaniyatni yuksaltirish maqsadida hisobot davrida qator amaliy ishlar amalga oshirilgan.
Jumladan, sudyalar va sud xodimlari tomonidan 18 marta ommaviy axborot vositalarida chiqishlar qilingan bo‘lib, ular orqali fuqarolarga amaldagi qonunchilik, sud amaliyoti va dolzarb huquqiy masalalar yuzasidan tushuntirishlar berilgan.
Shuningdek, aholi bilan bevosita muloqotni kuchaytirish maqsadida 18 marta maʼruza va davra suhbatlari tashkil etilgan. Ushbu tadbirlarda fuqarolarning huquqiy savodxonligini oshirish, ularni qiziqtirgan savollarga javob berish hamda huquqiy muammolar yuzasidan tushuntirish ishlari olib borilgan.
Bundan tashqari, sud muhokamalarining ochiqligini taʼminlash va fuqarolarga qulaylik yaratish maqsadida 84 ta ish sayyor sud majlislarida ko‘rib chiqilgan. Bu esa sud faoliyatining joylarda ham ochiq va shaffof tarzda amalga oshirilayotganini, shuningdek, aholining sudga bo‘lgan ishonchini mustahkamlashga xizmat qilayotganini ko‘rsatadi.
A.B. Masardinov.
Fuqarolik ishlari bo‘yicha Izboskan tumanlararo sudi raisi.